Ájiniyaz atındaǵı Nókis mámleketlik pedagogikalıq institutında «Ózbekstan Qaharmanı, professor Ǵayratdin Xojaniyazovtıń Aralboyı arxeologiyasın izertlewdegi úlesi» atamasındaǵı ilimiy-ámeliy konferenciya bolıp ótti.

Konferenciya sheńberinde arxeolog-ilimpazdıń ómiri dawamında ámelge asırǵan arxeologiyalıq izertlewleri nátiyjesinde jazılǵan ilimiy miyentleri, kitaplarınıń kórgizbesi shólkemlestirildi.

Ilajdı instituttıń ilimiy isler hám innovaciyalar boyınsha prorektorı R.Eshmuratov kiris sózi menen ashıp berdi hám alıp bardı.

Konferenciyada B.Qoshanov, O.Yusupov hám B.Turǵanovlar professor Ǵayratdin Xojaniyazovtıń úlketanıwshı ilimpaz bolǵanı, Qaraqalpaqstan aymaǵındaǵı muqaddes orınlardı izertlewdegi xızmetleri, arxeologiya ilimi tarawındaǵı miynetleri haqqında bayanatlar jasadı.

Ǵayratdin Xojaniyazov 1948-jılı Qaraózek rayonında dúnyaǵa kelgen. 1972-jılı Qaraqalpaq mámleketlik pedagogikalıq institutı (házirgi Ájiniyaz atındaǵı Nókis mámleketlik pedagogikalıq institutı)nıń Tariyx fakultetin pitkergen.

Miynet jolın Ózbekstan Ilimler Akademiyası Qaraqalpaqstan filialı N.Dáwqaraev atındaǵı Tariyx, til hám ádebiyat institutı arxeologiya sektorında jumıs islewden basladı. Ol 1974-1977-jıllarda M.V.Lomonosov atındaǵı Moskva mámleketlik universiteti hám burınǵı awqam Ilimler Akademiyasınıń Arxeologiya institutında stajyorovkada tájriybesin arttırdı.

Ol 1980-jıllardan baslap Arqa qaraqalpaq, Qubla qaraqalpaq, Qızıl qala, Jampıq qala, Mizdaqxan arxeologiyalıq ekspediciyaların shólkemlestirdi hám olarǵa basshılıq etti. YuNESKOnıń 1989-1991-jıllardaǵı «Ullı Jipek jolı – dialog jolı» xalıqaralıq ekspediciyasında Xiywa, Xojeli, Shımbay qalalarınıń jasın anıqlaw boyınsha ilimiy-izertlew jumıslarına belsene qatnastı.

Ol 1995-jıldan házirgi kúnge shekem dawam etip kiyatırǵan «Qaraqalpaqstan-Avstraliya» xalıqaralıq arxeologiyalıq ekspediciyasınıń tiykarǵı atqarıwshılarınıń biri boldı. AQShtıń Predyu, Boston hám Kaliforniya universitetleriniń arxeologları menen Qıyat oazisi esteliklerinde izertlew jumısların alıp bardı.

Ol 1996-jılda «Áyyemgi Xorezmniń qorǵanıw bekinisleri (eramızǵa shekemgi VI ásir – eramızǵa shekem IV ásir)» atamasında kandidatlıq dissertaciyasın tabıslı qorǵadı.

Ilimpaz Ǵ.Xojaniyazov basshılıǵında áyyemgi hám orta ásir Aralboyı aymaqlarındaǵı Aqshúńgil, Aqshaxan qalanıń uzın diywalı, Dáli qala, Mizdaqxandaǵı Sulayman Xaddadiy Musaviy kompleksi – Aq xanako, Qırantaw zardushtiylik nekropolı, Ketmenshi baba, Porlıtaw minarası sıyaqlı birneshe jańa arxeologiyalıq obektler ashıldı hám izertlew jumısları júrgizildi.

Sonday-aq, tikkeley onıń qatnasıwında qaraqalpaq xalqınıń ádiwli perzentleri Jiyen jıraw, Ájiniyaz, Ótesh, Murat shayx, Erejep biy, Aǵa baba Qulshı ulı hám basqa da tariyxıy tulǵalardıń jerlengen orınları anıqlandı hám atları máńgilestirildi.

2000-jıldan baslap ómiriniń aqırına shekem Ózbekstan Ilimler Akademiyası Qaraqalpaqstan bólimi N.Dáwqaraev atındaǵı Tariyx, til hám ádebiyat institutı arxeologiya bólimine basshılıq etti. Ǵayratdin Xojaniyazov 130 dan aslam ilimiy maqalalar hám 100 den aslam ilimiy jumıslar avtorı esaplanadı.

Atap aytqanda, professor Ǵ.Xojaniyazov tárepinen «Áyyemgi Xorezm qorǵanıw bekinisleri», «XVII-XIX ásirlerdegi Qırantaw materialları tıykarında qaraqalpaqlardıń qoyımshılıqları», «Dáwkesken-Vazir (dárekler, topografiya hám xronologiyası)» atamalarındaǵı monografiyaları, sonday-aq, áyyemgi Xorezm arxeologiyası, qarakalpaq qalaları etno arxeologiyası, muqaddes orınlar hám xalqımız tariyxına baylanıslı ilimiy shıǵarmalarında xalqımızdıń tariyxıy ótmishin ashıp berdi.

Onıń miynetleri húkimetimiz tárepinen joqarı bahalanıp, 2003-jılı «Mehnat shuhrati» ordeni menen sıylıqlanǵan bolsa, 2008-jılı «Ózbekstan Qaharmanı» mámleketlik ataǵı berildi.

Konferenciya ilimpazlar hám student-jaslar arasındaǵı óz ara sáwbetlesiwler, pikir almasıwlar menen dawam etti.

NMPI baspasóz xızmeti.