«Keń dúnyaǵa xalqın tanıtqan jazıwshı»: Qaraqalpaq prozasınıń kárwanbasshısı Tólepbergen Qayıpbergenovtıń 95 jıllıǵına arnaldı

Ájiniyaz atındaǵı Nókis mámleketlik pedagogikalıq institutında Ózbekstan Qaharmanı, Ózbekstan hám Qaraqalpaqstan xalıq jazıwshısı Tólepbergen Qayıpbergenovtıń tuwılǵanına 95 jıl tolıwına arnalǵan «Keń dúnyaǵa xalqın tanıtqan jazıwshı» atamasındaǵı ilimiy-teoriyalıq konferenciya bolıp ótti.
Ilajǵa Qaraqalpaq mámleketlik universiteti qaraqalpaq ádebiyatı kafedrasınıń professorı, filologiya ilimleriniń doktorı Perdebay Nurjanov, Ózbekstan Ilimler Akademiyası Qaraqalpaqstan bólimi Qaraqalpaq gumanitar ilimler ilimiy-izertlew institutı qaraqalpaq ádebiyatı kafedrasınıń baslıǵı, filologiya ilimleriniń doktorı, professor Ziyada Bekbergenova, Ózbekstan Ilimler Akademiyası Qaraqalpaqstan bólimi Qaraqalpaq gumanitar ilimler ilimiy-izertlew institutınıń jetekshi ilimiy xızmetkeri, filologiya ilimleriniń doktorı, docent Kamal Palımbetov hám basqa da ádebiyattanıwshı ilimpazlar, jas izleniwshiler, student-jaslar, sonday-aq, jazıwshınıń perzentleri, shańaraq aǵzaları qatnastı.
Konferenciyada bayanatshılar hám sózge shıqqanlar tárepinen atap ótilgenindey, XX ásirdiń 20-30-jıllarınan baslanǵan qaraqalpaq prozasın jáhán ádebiyatınıń eń aldınǵı qatarlarına alıp shıqqan, onıń janrlıq-tematikalıq jaqtan bayıwına úlken úles qosqan jazıwshı Tólepbergen Qayıpbergenovtıń ádebiyatımızdaǵı ornı ayrıqsha.
Tólepbergen Qayıpbergenov 1929-jıl 7-mayda Kegeyli rayonında (házirgi Nókis rayonınıń aymaǵında) tuwılǵan.
«Sekretar», «Muǵallimge raxmet», «Sońǵı hújim», «Suwıq tamshı», «Qaraqalpaq qızı», «Mamanbiy ápsanası», «Baxıtsızlar», «Túsiniksizler» («Qaraqalpaq dástanı» trilogiyası), «Qaraqalpaqnama», «O dúnyadaǵı atama xatlar» hám basqa da kóplegen gúrriń, povest hám romanları basıp shıǵarılǵan.
Jazıwshınıń kópshilik shıǵarmaları dúnyanıń bir qatar tillerine awdarıldı.
Ol Qaraqalpaqstan Respublikasınıń Berdaq atındaǵı, Ózbekstan Respublikasınıń Qashqariy atındaǵı mámleketlik hám burınǵı Awqamnıń M.Sholoxov atındaǵı xalıqaralıq sıylıqlarınıń laureatı bolıp esaplanadı. T.Qayıpbergenovqa 2003-jılı «Ózbekstan Qaharmanı» húrmetli ataǵı berildi.
Ataqlı jazıwshınıń atın máńgilestiriw boyınsha bir qatar jumıslar ámelge asırıldı. Atap aytqanda, Nókis qalasındaǵı úlken kóshelerden biri Tólepbergen Qayıpbergenov atı menen ataldı. Qaraqalpaqstandaǵı joqarı oqıw orınlarınıń studentleri ushın T.Qayıpbergenov atındaǵı mámleketlik stipendiya engizildi. Tashkenttegi Jazıwshılar baǵında onıń sawlatlı esteligi ornatıldı.
«Ijod» jámiyetlik qorı tárepinen qaraqalpaq prozası kárwanbasshısınıń tańlamalı shıǵarmaları basıp shıǵarıldı. Sonday-aq, «Qaraqalpaq dástanı» trilogiyası hám povestler toplamı qaraqalpaq tilinde qayta jarıq kórdi.
Sonday-aq, shıǵıp sóylewshiler tárepinen jazıwshınıń shıǵarmaların bunnan bılay da tereń úyreniw, ilimiy-izertlew jumısların alıp barıw, shıǵarmalarınıń kartotekasın jaratıw, ele jarıq kórmegen shıǵarmaların baspaǵa tayarlaw, atın máńgilestiriw maqsetinde ámelge asırılıwı kerek bolǵan jumıslar haqqında pikirler bildirildi.
Ilaj instituttıń Túrkiy tiller fakulteti qaraqalpaq ádebiyatı kafedrası janındaǵı «Ziywar» ádebiy dógereginiń talantlı studentleri hám «Tumaris» xalıq ansambli aǵzalarınıń atqarıwındaǵı kórkem-ádebiy koncert baǵdarlaması menen dawam etti.
NMPI baspasóz xızmeti.
