Ájiniyaz atındaǵı Nókis mámleketlik pedagogikalıq institutında qaraqalpaq tiline mámleketlik til biyligi berilgenine 35 jıl tolıwına arnalǵan «Qaraqalpaq tili keshe, búgin, keleshekte: áhmiyetli máseleler» atamasındaǵı respublikalıq ilimiy-ámeliy konferenciya bolıp ótti.

Ilajǵa Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarı bilimlendiriw, ilim hám innovaciyalar ministrliginen Zulfiya Dáwletnazarova, professorlar Qutlımurat Qoshanov, Gulmurza Qurbaniyazov, Alima Pirniyazova, sonday-aq, institut professor-oqıtıwshıları, pedagog xızmetkerleri hám studentler qatnastı.

Konferenciyada qaraqalpaq tiline mámleketlik til biyliginiń beriliw tariyxı, túrkiy tiller sistemasında qaraqalpaq tiliniń mámleketlik til sıpatındaǵı ornı hám búgingi kúnde ushırasıp atırǵan mashqalalar, olardı sheshiw ushın aldaǵı wazıypalar, qaraqalpaq tili rawajlanıwınıń huqıqıy tiykarları, internet tarmaqlarında qaraqalpaq tilin rawajlandırıw máseleleri boyınsha bayanatlar jasaldı.

Bayanatlarda sóz etilgenindey, házirgi waqıtta dúnyada altı mıńnan aslam tiller bolǵanı menen, olardıń tek 170 ten aslamı óziniń mámleketlik til statusına iye. Olar arasında qaraqalpaq tiliniń de bar ekenligi úlken quwanısh hám maqtanısh bolıp tabıladı.

Qaraqalpaq tiline mámleketlik til biyliginiń beriliwi xalqımızdıń ózligin ańlawı, ǵárezsiz turmısta ómir súriwi hám ata-babalardan miyras bolıp kiyatırǵan milliy miyraslarımız, qádiriyatlarımızdı qásterlep-saqlap, keleshek áwladlarǵa jetkerip beriwdey ullı iste taslanǵan áhmiyetli, tariyxıy qádem boldı.

Bunnan sarras 35 jıl aldın – 1989-jıl 1-dekabr kúni Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesiniń sessiyasında qaraqalpaq tiline mámleketlik til biyligi berildi.

Qaraqalpaqstan Respublikasınıń «Mámleketlik tili haqqında»ǵı Nızamınıń 1-statyasına muwapıq, qaraqalpaq hám ózbek tilleri Qaraqalpaqstan Respublikasınıń mámleketlik tili bolıp tabıladı.

Qaraqalpaq hám ózbek tillerine mámleketlik til statusınıń beriliwi respublika aymaǵında jasap atırǵan milletler hám xalıqlardıń óz ana tilin paydalanıwında konstituciyalıq huqıqların kemsitpeydi.

Qaraqalpaqstan Respublikasında barlıq puqaralarǵa mámleketlik tildi úyreniw hám onıń aymaǵında jasap atırǵan milletler hám xalıqlardıń tillerine húrmet penen qatnas jasaw ushın sharayatlar jaratıladı, bul tillerdi rawajlandırıw ushın jaǵdaylar dúzip beriledi.

Ǵárezsizlik jıllarında qaraqalpaq tiliniń milliy ózgesheliklerin saqlap qalǵan halda rawajlandırıw, ilimiy-izertlew jumısların jańa basqıshqa kóteriw, dúnya tilleri qatarındaǵı abıray-mártebesin arttırıw, keleshek áwladlarǵa jetkerip beriwdey jumıslarda sezilerli nátiyjelerge erisildi. Solardıń biri sıpatında, jaqında Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesi hám Ministrler Keńesiniń qollap-quwatlawı menen «Qaraqalpaq tiliniń túsindirme sózliginiń VII tomlıǵı» baspadan shıǵarılǵanlıǵın atap ótiw orınlı.

Konferenciyada kún tártibindegi bayanatlarda atap ótilgen máseleler boyınsha óz ara pikir almasıldı.

NMPI baspasóz xızmeti.