Ájiniyaz atındaǵı Nókis mámleketlik pedagogikalıq institutında Qaraqalpaqstan Jazıwshılar awqamı menen birgelikte qaraqalpaq ádebiyatınıń klassik shayırı, ullı sóz zergeri Ájiniyaz Qosıbay ulınıń tuwılǵan kúnine arnalǵan «Qaraqalpaq ádebiyatınıń gúltajı» atamasındaǵı respublikalıq ilimiy-teoriyalıq konferenciya bolıp ótti.

Konferenciyaǵa respublikamızdaǵı joqarı oqıw orınları, ilimiy-izertlew oraylarınan ilimpazlar, belgili jazıwshı hám shayırlar, institut professor-oqıtıwshıları, studentler hám ǵalaba xabar quralları wákilleri qatnastı.

Ilajda instituttıń jaslar máseleleri hám ruwxıy-aǵartıwshılıq isleri boyınsha birinshi prorektorı wazıypasın waqıtsha atqarıwshısı Qarjawbay Reymov sózge shıǵıp, ótken jılı babamızdıń yubileyi respublikamızda hám xalıqaralıq dárejede keń kólemde ótkerilgenligin atap ótti.

Konferenciyada Ájiniyaz Qosıbay ulınıń ómiri hám dóretiwshiligi, shayır shıǵarmalarınıń tek ǵana qaraqalpaq ádebiyatı emes, sonıń menen birgelikte, ózbek, qazaq, túrkmen hám basqa da túrkiy xalıqlar ádebiyatında tutqan ornı, XIX ásirdegi qaraqalpaq ádebiyatınıń rawajlanıwında Ájiniyaz dóretiwshiliginiń áhmiyeti, búgingi kúnde onıń shıǵarmalarınıń úyreniliwi hám keleshek áwladlarǵa jetkeriliwi sıyaqlı máseleler boyınsha bayanatlar jasaldı.

Ájiniyaz Qosıbay ulı dúnyanı tereń hám ótkir tanıp, qaraqalpaq xalqınıń ruwxıy dúnyasınıń bayıwına úlken úles qosqan, ádebiyatımızdı tek ǵana rawajlandırıp qoymastan, qońsılas xalıqlarǵa tanıstırǵan ullı tulǵa bolıp tabıladı.

Ózi jasaǵan dáwirde feodallıq qatnasıqları húkim súrip turǵan bolsa da, onıń aqıl-oyı bir neshe ásir aldıǵa rawajlanıp, «bul dúnyanıń kórki – adam balası» ekenligi haqqında gumanistlik sheshimge kelgenligi de onıń adamgershilik pazıyletlerin kórsetip beredi.

Ol qaraqalpaq ádebiyatında lirika, epikalıq poeziyanı rawajlandırıw menen birge, aytıs janrınıń da sheber dóretiwshisi bolıp tabıladı. Onıń Qız Meńesh penen aytısı shayırlar aytısınıń eń jaqsı úlgisi esaplanadı.

Ájiniyazdıń dóretiwshiligi xalıq arasınan XX ásirdiń 30-jıllarınan baslap jıynala baslaǵan. Dáslepki shıǵarmaları 1949-jılı baspadan shıqtı. Keyingi dáwirlerde 1960-, 1961-, 1965-, 1975-, 1988-, 1994-, 2014-jıllarda shayırdıń tańlamalı shıǵarmalarınıń jıynaǵı baspada járiyalandı. Ájiniyazdıń ómiri hám dóretiwshiligi ilimpazlar N.Dáwqaraev, Q.Ayımbetov, akademikler M.Nurmuhammedov hám H.Hamidov, sonday-aq, Á.Pirnazarov, B.Qálimbetov, A.Murtazaev, K.Mámbetov, Á.Paxratdinov, K.Allambergenov hám basqalar tárepinen ilimiy tiykarda izertlendi.

Konferenciyada bayanatshılar hám sózge shıqqanlar tárepinen shayır dóretiwshiligin xalıqaralıq kólemde úgit-násiyatlaw, shıǵarmaların shet tillerine awdarıw, sonıń menen birge, dóretpeleriniń jańa qırların ashıw maqsetinde ámelge asırılıp atırǵan ilimiy-izertlew jumıslarınıń áhmiyeti boyınsha pikir-usınıslar bildirildi.

Ilaj instituttıń qábiletli studentleri hám «Sıyperde» ansambli aǵzaları atqarıwındaǵı koncert baǵdarlaması menen dawam etti.

NMPI baspasóz xızmeti.