Kafedra baslıǵı:	b.i.k.doc F.T.Otenova
	[icon name=”phone” class=”” unprefixed_class=””] tel.:	222-58-18, 91-394-58-18
	[icon name=”envelope-o” class=”” unprefixed_class=””] e-mail:	farida.otenova@mail/ru, farida_74@umail.uz
	[icon name=”edge” class=”” unprefixed_class=””] veb-sayt:

Ájiniyaz atındaǵı Nókis mámleketlik pedagogikalıq institutında mámleketimizdiń ǵárezsizlikke erisken jılı qarsańında, yaǵnıy 1990-1991-oqıw jılı baslanǵısh tálim metodikası fakul’tetinde shólkemlestirilgen Tábiyattanıw kafedrası (baslıǵı Q. Qaypbekov, 1991; B. Hábipov, 1992) quramınan, 1993 jılı óz aldına botanika hám zoologiya kafedraları bólinip shıqtı. Botanika kafedrasına 1993-2005 jıllar aralıǵında b.i.d. B. Sherbaev, b.i.d. B. Sarıbaev, a/x i.k. Q. Seypullaev hám b.i.k. R. Xalmuratovalar basshılık etti.  2005-2011 jıllar aralıǵında kafedraǵa docent R.P.Xalmuratova, 2011-2017-jıllar aralıǵında doc.M.Baltabaevlar basshılıq etti. 2017-jıl iyun’ ayınan baslap kafedraǵa b.i.k., docent F.T.Otenova basshılıq etpekte. Búgingi kúni Biologiya oqıtıw metodikası kafedrasında 1 professor B.Allamuratov, 12 ilim kandidatı, docentler Sh.Allamuratov, M.T.Baltabaev, O.T.Temirbekov, J.S.Saparbaev, Q.A.Qosnazarov, A.Saparov, F.T.Otenova, A.B.Ajiev, R.A. Atamuratov, G.B.Allamuratova, R.A. Eshmuratov, M.Medetov, 3 úlken oqıtıwshı hám 20 assistent oqıtıwshılar jumıs isleydi. Kafedranıń ilimiy dárejeliligi 34,2%, ortasha jas-55,2. Sońǵı úsh jıllıqta kafedramızdan M.T.Baltabaev (2010 jıl) hám R.A.Eshmuratov (2012 jıl) kandidatlıq dissertaciyaların tabıslı jaqlap shıqtı. Kafedrada 5110400-Biologiyanı oqıtıw metodikası tálim baǵdarında 214 talaba, 5A110401-Biologiyanı oqıtıw metodikası qánigeliginde 9 magistrant zamanagóy pedtexnologiyanın jetilisken metodları tiykarında tereń bilim almaqta. Kafedrada talabalardıń tereń bilim alıwı ushın barlıq sharayatlar jaratılǵan. Biologiya pán kabineti axborot-kommunikacion texnologiyaları hám kórgizbeli qurallar menen úskenelengen, oqıw laboratoriya xanası laboratoriya sabaqların ótiw ushın kerekli bolǵan ásbap-úskeneler, tarqatpa materiallar hám kórgizbe qurallar menen tolıq támiyinlengen. Kafedrada oqıw procesiniń pánler aralıq úzliksizligi hám baylanısın támiyinlew, mazmunının ashıp beriw, ádebiyatlardıń jana áwladların jaratıw jumısların shólkemlestiriw jolǵa qoyılǵan. Tájiriybeli professor-oqıtıwshılar menen jetekshi qánigelerdi kásip-óner kolledjleri pedagog-oqıtıwshıları menen birgelikte oqıw, okıw-metodik qollanbalar jaratıw boyınsha is rejeler jobalastırılǵan. Biologiya oqıtıw metodikası kafedrasında 2017-2018-oqıw jılında 31797 saat bolıp, bakalavr tálim baǵdarı boyınsha 38 pán, magistratura qánigeligi boyınsha 9 pán oqıtıladı. ÓzRJOABM tárepinen tastıyıqlanǵan MTS, oqıw rejeler, úlgili pán dástúrler, isshi pán dástúrler menen támiyinlengen. Bul pánlerdiń hámmesi oqıw metodikalıq kompleksler shet el ádebiyatlarınan paydalanıp tolıq tayarlanǵan hám usı tiykarda sabaq alıp barılmaqta. Talabalar bilimin bahalaw hám bahalawdıń reyting sisteması Uzbekistan Respublikası «Tálim» tuǵrisidagi nızam hám «Kadrlar tayarlawdıń milliy dástúri»,  sonday-aq Uzbekistan Respublikası Joqarı hám Orta arnawlı bilimlendiriw Ministrliginiń 2010- jıl 25-avgusttaǵı «Joqarı oqıw orınlarında talabalar bilimin qadaǵalaw hám bahalawdıń reyting sisteması haqqında»ǵı nızamǵa ózgeris kiritiw haqqındaǵı 333-sanlı buyrıǵına tiykarlanıp, Ájiniyaz atındaǵı Nókis mámleketlik pedogogikalıq instituttında islenip shıǵılǵan «Talabalardıń bilimin bahalawdıń reyting sisteması»-na tiykarlanıp bahalanıp barıldı. Izertlew juwmaqları boyınsha bir neshe oqıw metodikalıq qollanbalar hám sabaqlıqlar jaratıldı. Atap aytatuǵın bolsaq keyingi bes jıllıqta «Ekologiya hám tábiyattı qorǵaw» (metodikalıq qollanba Otenova F., Mirametova N., Tamambetova Sh., Qudaybergenova U., Orazova Sh., 2012), «Kógallandırıw»  (metodikalıq kórsetpe Xalmuratov P., Saparov A., Baltabaev M., Qosnazarov Q., Eshmuratov R., 2013), «Ekologiyanı oqıtıw metodikası» (Otenova F., Mirametova N., Qudaybergenova U., 2013), «Bioximiya páninen óz betinshe jumıslardı orınlaw boyınsha metodikalıq qollanba (Qosnazarov Q., Bazarbaeva D., 2013), «Botanikadan oqıw-dala ámeliyatı» metodikalıq qollanba (Xalmuratov P., Baltabaev M., Orazbaev T., 2014), «Fitocenologiya» oqıw qollanba (Xalmuratov P.,  2014),  «Sanaat ekologiyası»nan laboratoriyalıq jumıslar (Otenova F.T. h.t.b., 2015), «Qaraqalpaqstannıń dárilik ósimlikleri» (Xalmuratov P., 2015), «Ánjir bahalı azıq-awqat hám dárilik ósimlik» (Atamuratov R., h.t.b., 2015), «Razrabotki urokov i vneklassnıx meropriyatiy po biologii i ximii v srednix shkolax» (Ajieva M., Ajiev A.), «Botanika» (Xalmuratov P., Saytova A., Baltabaev M., 2015), «Xona ósimliklarining insonga ta’sirini wrganish» (Ajiev A., Baltabaev M., Rajabova S., 2016), «Bioximiya» (Qosnazarov Q. h.t.b., 2016), «Gúlshilik» páninen labortaoriyalıq jumıslar (Xalmuratov P., Otenova F., Tamabetova Sh., 2016), «Ekologiya páninen óz betinshe jumıslar» (Otenova F., h.t.b., 2016), «Ósimlikler geografiyası» (Otenova F., Tamambetova Sh., 2016), «Mikrobiologiya» (Otenova F., Bazarbaeva D., 2016) oqıw metodikalıq qollanbalar, «Balalar anatomiyası hám fiziologiyası» (Palwanova G., 2017 oqıw metodikalıq qollanba), «Ósimlik kletkasınıń fiziologiyası», (Temirbekov O.,) oqıw metodikalıq qollanbalar «Botanika «ósimlikler anatomiyası hám morfologiyası» (Baltabaev M.T., Ótenova F,T. 2017), «Botanika «joqarı dárejeli ósimlikler», Xalmuratov P., 2017), «Ekologiyalıq nızamlıqlar», J.Saparbaev, Saparov A., 2017) oqıw qollanbalar qaraqalpaq tili latın imlasında baspadan shıǵarıldı. Institutımızda 2017-jıl 16-17-noyabr’ kúnleri «Xalıq penen pikirlesiw hám xalıq mápin qorǵaw» jılına baǵıshlanǵan «Tábiyiy pánlerdi oqıtıw hám izertlew máseleleri» atamasında Respublikalıq ilimiy-teoriyalıq konferenciya bolıp ótti. Izertlew nátiyjeleri oqıtıw-ilimiy-ámeliy áhmiyetke iye bolıp, sońǵı 5 jılda oqıw-metodikalıq qollanbalar sanı-11, ilimiy maqalalar hám tezisler 230 dan aslam, sonnan 28 shet elde baspadan shıǵarıldı. Kafedrada erkin izleniwshiler «03.00.03-Botanika» qánigeligi boyınsha Qosnazarov Qudaybergen “Влияние антропогеннıх факторов на фитоценоз пустıннıх территории Южного Приаралья и пути их улучшения” temasında (ilimiy másláhátshi b.i.d., B.Sarıbaev), «03.00.10-Ekologiya» qánigeligi boyınsha Qudaybergenova Ulbike «Анализ экологически обусловленнıх биологических показателей здоровья населения в условиях Южного Приаралья»,  «03.00.08-adam hám hayvonlar fiziologiyası» qanigeligi boyınsha Mirametova Nadira «Эколого-физиологическая характеристика особенностей адаптивнıх реакций организма детей и подростков в Южном Приаралье» temasında doktorlıq dissertaciya boyınsha ilimiy- izertlew jumısların alıp barmaqta. Kafedrada 2012-2014 jıllar aralıǵında Qaraqalpaqstan Republikası tábiyattı qorǵaw boyınsha mámleketlik Komiteti menen xojalıq shártnama tiykarında (16 million sum) «Rayonirovanie sel’skoxozyaystvennıx kul’tur v Yujnom Priaral’e», al 2014-jılı Ózbekstan Respublikası tábiyattı qorǵaw mámleketlik komiteti qasındaǵı «Ekologiya hám suw xojalıǵı» ilimiy-óndirislik mámleketlik mekemesi menen «Эффективнıе методı повторного использования коллекторно-дренажнıх вод в целях улучшения состояния фитоценозов на деградированнıх землях в Приаралье», 2015-jılı XD-4 “Эффективнıе методı повторного использования коллекторно-дренажнıх вод в целях улучшения состояния фитоценозов на деградированнıх землях в Приаралье» (10 million sum), XD-5  “Исследование современного состояние природнıх ресурсов (почв, водı и растительного мира) в Южном Приаралья” (30 million sum) temasında ilimiy-izertlew jumısları alıp barıldı. Kafedra  Mırza Uluǵbek atındaǵı Ózbekistan Milliy universiteti, Alisher Nawayı atındaǵı Samarqand mámleketlik universiteti, Samarqand awıl-xojalıq institutı, Nizomiy atındaǵı Tashkent mámleketlik pedagogika universiteti, Ózbekstan Respublikası Ilimler Akademiyası Botanika hám Zoologiya institutı, Ózbekstan Respublikası Ilimler Akademiyası Qaraqalpaqstan bólimine qaraslı «Botanika baǵı», «Mikrobiologiya laboratoriyası», Bostan «Botanika baǵı», Qaraqalpaqstan Respublikası sanitariya epidemiologiya qadaǵalaw orayı, Ájiniyaz atındaǵı Nókis mámleketlik pedagogikalıq institutınıń akademiyalıq licey, Nókis qalası №18 ulıwma orta bilimlendiriw mektebi menen bilim jetilistiriw, oqıw ámeliyatı, magistrlik dissertaciya, pitkeriw qánigelik jumısı, kurs jumısları hám ilimiy-izertlew jumısları boyınsha birge islesiw jolǵa qoyılǵan. Kafedra oqıtıwshılarınan doc.Xalmuratov P., Ajiev A., Qosnazarov Q. hám doc. M.Baltabaevlar “Ózbekstan xalıq bilimlendiriw aǵlası”hám “Qaraqalpaqstan xalıq bilimlendiriw aǵlası” ataǵına miyasar boldı.  Kafedra docenti P.Xalmuratov 2016-jıl «Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen xalıq bilimlendiriw xızmetkeri» ataǵına miyassar boldı. Kafedra assistenti Sh.Tamambetova 2016-2017-oqıw jılında Institut kóleminde ótkerilgen «Mutaxassisligi bwyicha eng yaxshi pedagog» nominaciyası jeńimpaz boldı. Kafedrada «Jas botanik» hám «Jas ekologik» dógeregi shólkemlestirilgen bolıp, oǵan talabalardıń qızıǵıwshılıǵına qarap tartıladı, ziyrek talabalarǵa  ilimiy dárejesi  joqarı, úlken  tájiriybege iye professor-oqıtıwshılar basshılıq etedi. Kafedramızda 2002 jıldan baslap házirgi kúnge shekem 7 talaba Ózbekstan Respublikası «Uluǵbek» atındaǵı mámleketlik stipendiya hám 1 talaba Ózbekstan Respublikası «Nawayı» atındaǵı mámleketlik stipendiya hám 2 talaba «Ájiniyaz» atındaǵı stipendiyanı jeńip alıwǵa miyasar boldı. “Uluǵbek” atındaǵı mámleketlik stipendiya jeńimpazları:

1. Turekeeva Al’fiya (2002-2003oqıw jılı, ilimiy basshı doc. P.Xalmuratov),
2. Sherimbetov Sanjar (2003-2004 oqıw jılı, ilimiy basshı doc. P.Xalmuratov),
3. Baltabaeva Venera (2004-2005 oqıw jılı, ilimiy basshı doc. A. Ajiev),
4. Baltabaeva Venera (2005-2006 oqıw jılı, ilimiy basshı doc. A. Ajiev),
5. Aynazarova Sveta (2007-2008 oqıw jılı, ilimiy basshı b.i.k. M. Baltabaev),
6. Ongarov Mansurbek (2010-2011 oqıw jılı, ilimiy basshı doc. A. Ajiev),
7. Dil’manova Aysulıw (2011-2012 oqıw jılı, ilimiy basshı doc. A. Ajiev),

“Nawayı” atındaǵı mámleketlik stipendiya jeńimpazı: 

1. Rajabova Sarbiniso (2016-2017 oqıw jılı, ilimiy basshı doc. M. Baltabaev).

 “Ájiniyaz”atındaǵı stipendiya jeńimpazları: 1. Radjapova Shaxodat (2011-2012 oqıw jılı, ilimiy basshı doc. A. Ajiev), 2. Smetova Gulsara (2011-2012 oqıw jılı, ilimiy basshı doc. A. Ajiev)