2020-жылы 15-май күни Әжинияз атындағы Нөкис мәмлекетлик педагогикалық институтында «Тәбийий пәнлердиң актуал мәселелери» атамасында халық аралық илимий-теориялық конференция «ZOOM» платформасы арқалы аралықтан болып өтти.

Конференцияны институттың илимий ислер ҳәм инновациялар бойынша проректоры, физика-математика илимлери бойынша философия доктори (PhD) П.Ж.Калханов ашық деп жәриялады ҳәм алып барды.

Ол конференцияның әҳмийети, оның мақсети ҳәм ўазыйпаларына айрықша тоқтап өтти. Конференцияға 43 сырт ел ҳәм 295 республика илимпазлары, илимий-излениўшилер, профессор-оқытыўшылар, магистрантлар ҳәм талабалар қатнасты.

Соң конференцияның бағдарламасы бойынша баянатшыларға сөз берилди.

Конференцияның жалпы мәжилиси В.Ф.Купревич атындағы Белоруссия Миллий Илимлер Академиясы Эксперименталь Ботаника институтының “Геоботаника ҳәм өсимликлер картографиясы” лабораториясының илимий хызметкери, биология илимлериниң кандидаты Н.А.Зеленкевичтиң «Рамсарская Конвенция-глобальный механизм сохранения водно-болотных угодий. Реализация Рамсарской Конвенции в Республике Беларусь» атамасындағы баянаты менен басланды. Ол өз баянатында Беларусь Республикасындағы суў-батпақлық территорияларын саклаў механизмлери бойынша алып барылып атырған жумыслар ҳаққында айтып өтти.

Соң Өзбекстан Республикасы Илимлер Академиясы Ботаника институтының “Өзбекстан флорасы” лабораториясы үлкен илимий хызметкери, биология илимлери кандидаты Тажетдинова Диларам Мнажатдиновнаның «Махаллий флорани ўрганишда гербарий намуналаридан фойдаланиш (GENTIANA L. Туркуми турлари мисолида)» баянаты тыңланды.

Мәжилисте Наўайы мәмлекетлик педагогикалық институты химияны оқытыў методикасы кафедрасы баслығы, т.и.д. (PhD) Хамроев Камолиддин өзиниң «Борнеоилкарбоматлар ҳосиласини синтези ва хоссалари» темасы аркалы кең мағлыўмат берип өтти.

Сондай-ақ, Әжинияз атындағы Нөкис мәмлекетлик педагогикалық институты Зоология, адам морфофизиологиясы ҳәм оны оқытыў методикасы кафедрасы доценти, б.и.к. Ж.Сапарбаевтың «Мектепте биология ханасы ҳәм тири тәбият мүйешин шөлкемлестириў мәселелери» атамасындағы баянаты тыңланды.

Өзбекстан Республикасы Илимлер Академиясы Ботаника институтының “Геоботаника ҳәм өсимликлер экологиясы” лабораториясы киши илимий хызметкери Полвонов Фаррух Исмоилович өзиниң «Изменение биомассы растительного покрова Приаральского региона» атамасында жүдә мазмунлы баянат жасады. Баянат бойынша конференция қатнасыўшылары тәрепинен көп сораўлар берилди, баянатлар терең анализленди.

Соң Әжинияз атындағы Нөкис мәмлекетлик педагогикалық институты, Зоология, адам морфофизиологиясы ҳәм оны оқытыў методикасы кафедрасы ассистент оқытыўшысы Бердибаев Абат Султанбаевич «Қорақалпоғистон ҳудудида чиябуриларнинг (CANIS AUREUS L.1758) тарқалиши ва уларнинг гельминтлар билан зарарланиши» атамасындагы баянаты тыӊланды.

Бердақ атындағы Қарақалпақ мәмлекетлик университети магистранты Ражабова Нилуфар «Implementetion of ecological monitoring on the basis of physical and chemical propertyies of drinking water resources of the republik of Karakalpakstan (on the example of Nukus city and Amudaryo district)» инглис тилинде өз баянатын жасады. Конференция даўамында баянатшылыр тәрепинен бир қанша усыныслар берилди ҳәм көп пикирлер айтылды.

Соң Х.А.Яссавий атындағы халықаралық қазақ-түрк университети профессоры, г.п.к., Қурбаниязов А.К., «Эволюция физических, химических и биологических систем Аральского моря в процессе его деградации» атлы темада баянат жасады. Ол өзиниң баянатында Арал машқаласы, оны шешиўде шөлкемлестирилген экспедиция нәтийжелери ҳәм ҳәзирги ҳалаты ҳаққында кеӊ түсиниклер берди ҳәм көплеген мағлыўматлар келтирди.

Ҳәр бир баянат бойынша конференция қатнасыўшылары тәрепинен көп сораўлар берилди, баянатлар терең анализленди. Секция жумысларында конференция қатнасыўшылары ҳәм баянатшылар тәрепинен бир қатар усыныслар берилди ҳәм көп пикирлер айтылды.

Конференцияға И.М. Сеченов атындағы Москва медицина университети, П.П.Ширшов атындағы Океанология институты, Москва педагогикалық мәмлекетлик университети, Тамбов мәмлекетлик техника университети, Кубань мәмлекетлик университети, Мичуринск мәмлекетлик аграр университети, Башкирия технология институты, Туркия Анкара университети, Қытай Чунцин Қубла-Батыс университети, Белоруссия Миллий Илимлер Академияси Эксперименталь Ботаника институты, Америка-Вирджиния Университети, Х.А.Яссавий атындағы халық аралық қазақ-түрк университети, Ш.Есенов атындағы Каспий мәмлекетлик технология ҳәм инжиниринг университети, Өзбекстан Республикаси Пәнлер Академиясының Ботаника институты, Өзбекстан Республикаси Пәнлер Академиясының Зоология институты, Т.Н.Қори Ниёзий атындағы Өзбекстан Педагогика пәнлери илимий изертлеў институты, Ташкент қаласы халық билимлендириў хызметкерлерин қайта таярлаў ҳәм олардың билимин асырыў орайы, Қарақалпақ тәбийий пәнлер илимий изертлеў институты, Мырза Улығбек атындағы Өзбекстан Миллий университети, Өзбекстан мәмлекетлик жәҳән тиллери университети, Ташкент мәмлекетлик аграр университети, Ташкент мәмлекетлик экономика университети, Ташкент ирригация ҳәм аўыл хожалығын механизациялаў инженери институты, Ташкент ўалаяты Шыршық мәмлекетлик педагогика институты, А.Қодирий атындағы Жиззах мәмлекетлик педагогика институты, Термиз мәмлекетлик университети, Наўайы мәмлекетлик педагогика институты, Қарши мәмлекетлик университети, Үргениш мәмлекетлик университети, Самарканд ветеринария медицина институты Нөкис филиалы, Наманган мәмлекетлик университети, Қоқанд мәмлекетлик педагогика институты, Гулистан мәмлекетлик университети, Бердақ атындағы Қарақалпақ мәмлекетлик Университети, Тошкент мәмлекетлик аграр университети Нөкис филиали, Хазарасп районы 16-санлы мектеп оқытыўшысы, Нөкис районы
29-санлы мектеп оқытыўшысы, Шымбай районы 3-санлы мектеп оқытыўшысы ҳәм Әжинияз атындағы Нөкис мәмлекетлик педагогикалық институты хызметкерлери, докторантлар, стажёр-изертлеўшилер, еркин излениўшилер, магистрантлар ҳәм талабалар қатнасты. Улыўма есап бойынша 200 ден аслам мақала ҳәм тезислер келип тусти.

Конференцияның жабылыўы мәжилисинде «Тәбийий пәнлер» факультетиниң деканы А.Сапаров шығып сөйледи ҳәм конференция қатнасыўшыларына өз миннетдаршылығын билдирип конференцияны жабық деп жәриялады.

 

П.Ж.Калханов,

Илимий ислер ҳәм инновациялар бойынша проректор.