Tarix fakulteti

	Fakultet dekani:	t.f.d. M.K.Saribaev
	Tel.:	+998 (91 ) 301-04-39
	Email:
	Veb sayt:

Kafedralar: 

• Tarix öqitiş metodikasi 
• Milliy ğoya, ma`naviyat asoslari va huquq ta`limi 
• Ijtimoiy fanlar 

TARIX FAKUL`TETI

 Pedinstitutda dastlabki oçilgan Tarix fani kafedrasi öz faoliyatini 1931-yil 19-dekabr`da boşladi.

1940-1941-öquv yili Respublika maktablarida tarix öqituvçisi etişmasligi sababli «Tarix» bölimi oçildi. Uruş yillari tarix fakul`teti taşkil qilinib, unga Z.Bikkulova, T.Bekimbetov, N.Aspandiyarov, S.Omarov, R.Qalbaevalar boşçilik qildi va talabalarga ta`lim sirlarin örgatdi. 1941-yili CHimboyli 12 talaba aloxida (a`lo) diplom bilan öqişni bitirgan bölsa mana şu talabalar qatorida birinçi «Tarix»  öqituvçisi mutaxassisligiga ega bölgan inson K. Köptilewov böldi.

Uruşdan keyingi yillari tarix fakul`tetida 2 kafedra «Umumiy tarix» (T. Bekimbetov) va «Vatan tarixi» (YA. Dosumov) faoliyat olib bordi.

• 1943-yili pedagogikalik institut asosida ikki yillik öqituvçilar instituti tuzilib, S.A.Fişer tarix fakul`tetida dekan vazifasida boşçilik qildi.
• 1944-1945-öquv yilida Tarix, Qaraqalpoq tili va adabiyoti bölimlari biriktirilib, Tarix-filologiya fakul`teti bölib qayta taşkil qilindi.  Bu davrda Fakul`tetda dastlabki dekan lavozimida K.Omarov, R.Timaşeva, N.Asfandiyarov va R.Qalbaevalar muvaffaqiyatli mexnat. Keyin 1957-yili mart oyidan boşlab Tarix-filologiya fakul`teti tarkibiga Rus-tili va adabiyoti fakul`teti hәm biriktirildi va P.I.Senin dekanlik faoliyatini olib bordi.
• 1948-yilga kelib, Tarix fakul`teti özining 10 bitiruvçisiga ega böldi. Ular orasida alohida baholarga bitirgan tört talaba institut kafedralariga öqituvçi qilib işga olib qolindi.
• 1948-1949-yillari Tarix fakul`tetini bitirgan  S.Kamalov, M.Alieva, R.Qosbergenov, U.Şalekenov, A.Bekbasov, B.Erjanova va O.Qidirbaevalar pedinstitutda ustozlik qildi va atoqli olimlar bölib tanilişdi. Tarix fakul`tetini bitirgan iqtidorli talabalar Ş.Babashev, J.Ubbiniyazov, T.Izimbetov, A.Tureev, A.YUsupov, A.Gaypova, Ş.Palwanov, A.Kazbekov va G`.Ubaydullaevlar öz faoliyatlari davomida Respublikamizga belgili olim, ustoz, siyosiy va ijtimoiy jonkuyarlar böldi.
• 1955-1956-o`qish yili Tarix fakul`tetida t.i.k. L.S.Tolstova ham faoliyat yuritdi. Mana shu yillari pedinstitutda «Özbekiston tarixi» fanini oraliq kurslarda öqitiş boşlandi.
•  1952-1953-o`qish yili Ped institutning Tarix fakul`tetida «Davlat huquq asoslari», «Tarix o`qitiş metodikasi», «Tarix bo`yicha maxsus kurslar», «Xalqaro aloqalar tarixi» v.b fanlar öqitila boşladi.
•  1952-1953-o`qish yili Tarix fakul`tetida iqtidorli talabalar: U.Kalniyazov, Q.Minubaev, E.Dawletbaev, Q.Esbergenov, I.Qosimbetov, Q.Saribaev, A.Toreevlar böldi. Ular kelajakda belgili tarixçi olim va ustozlar bölishgani aniq.
• 1953-yili pedinstitutda «Tarix-filologiya» qayta taşkil qilindi va 1960-1961-yillari «Qaraqalpoğiston tarixi» böyiça aspirantura qayta tuzildi.
• 1955-1956-öqiş yili Tarix fakul`tetida tarix fanlari kandidati L.S.Tolstova yoşlarga tarix fani böyiça dars berdi.
• 1963-1964-öqiş yilida pedinstitutning Tarix-filologiya fakul`tetining iqtidorli talabalariga alohida stipendiyalar berilla boşladi.
• 1967-1970-yillari tarix K. Moldaxmetov, U.Qidirbaev, A.Toreev, M.Alieva, B.Erjanov v.b. yoşlarga bilim berişdi.
• 1970-1980-yillari tarix kafedrasini Q.Saribaev, A.Toreev, K.Muxammedberdievlar boşqardi.
• 1991-yilga kelib, Tarix-geografiya kafedrasi bölib qayta tuzildi keyinçalik uşbu kafedra asosida 1996-yildan boşlab Tarix-geografiya fakul`teti tuzildi. 1996-2024-yillar oraliğida fakul`tetga professorlar B.Şamambetov, YA.Abdullaeva, M.Saribaev va dotsentler, S.Sadiqov, E.Asamatdinovlar boşçilik qilib, dekan lavozimlarida faoliya olib borişdi.

2019-yildan hozirgi kungaça Tarix fakul`tetining dekani lavozimida tarix fanlari doktori professor M.Saribaev öz faoliyatini olib bormoqda.

Bu davrlar mobaynida fakul`tet  dekanining örinbosarlari vazifasida J.Saparbaev, J.Abdiramanov, YA.Abdullaeva, A.Orazimbetov, A.Qurbaniyazov, A.Otemisov, E.Tileo`ov, K.Jaqsimuratov, A.Joldasov, M.Radjapov, S.Dosmağambetov, T.Qudiyarova, G.Bekbao`liev, S.Naimov A.Ermanov, F.Madreymov, S.Allambergenov, I.Jaksimov, R.Utepbergenovlar ishlashdi. Hozirgi kunda bu N.Djumagel`diev, B.Sağindikov, va M.Ibragimovlar maqsadga muvofiq olib bormoqdalar.  Fakul`tetning «Kamolot» yoşlar ijtimoiy harakati boşlanğiç tashkilotida S.Allamuratov, A.Qayipnazarov, K.Gulimbetov, N.Jumageldiev, R.Otemuratov, M.Axunov, I.Davletbaevlar etakçilik qildi. Hozirgi kunda bu taşkilot «Yoşlar ittifoqi» boşlanğiç taşkiloti bölib yangidan tuzilib bu tashkilotga R.Utepbergenov, Ş.Genjukulov, E.Qasimovlar boshchilik qilishdi hozirgi payta bu javobgarli vazifani T.Jumaniyazov bajarib kelmoqda Fakul`tetda Yoşlar ittifoqi boşlanğiç taşkiloti tuzilgandan keyin faol talabalardan tuzilgan «Talabalar kengaşi» o`z faoliyatini boşladi va kengaşga Ş.Törabaeva boşçilik qilib kelmoqda Harbiy tavsiyanoma asosida engillik bilan öqişga kirgan talabalar kengaşiga O.Kamalov, S.Seydametov, SH.Xamzievlar boşçilik qilishgan bo`lsa hozirgi kunda M.Qalbaev bu vazivani bajarib kelmoqda.

Fakul`tetdagi ilmiy-izlanişlar, pedagogikalik amaliyot, yoşlar bilan birga işlaşiş va ma`naviy-ma`rifiy, xotin-qizlar bilan birga işlarni olib borişda B.Arzieva, G.Seydametova, G.Madiyarova faoliyat olib borişdi va hozirgi kunda ushbu lavozim xotin-qizlar bilan ishlashish bo`yicha dekan maslaxatchisi bo`lib tashkil qilinib bu lavozimida Z.Seytova faoliyat olib borgan bo`lsa hozirgi vaqtda D.Bekimbetova faoliyat yuritmoqda.

 Fakul`tetning Yoşlar bilan birga ishlaşiş va ma`naviy-ma`rifiy işlar böyiça dekan örinbosarlari bölib J.Turmanov, P.Qaljanov, N.Saparov, J.Usenov, N.Djumagel`diev, B.Sağindikov, M.Allaniyazovalar faoliyat olib borgan bölsalar hozirgi kunda uşbu lavozimda  D.Reimov faoliyat yuritmoqda. Alohida takidlab ötiş joiz Fakul`tetimiz professor-öqituvçisi 2021-2022-o`qiş yili davrida Nukus davlat pedagogika instituti Hotin-qizlar komiteti boşlanğiç tashkiloti boshliği lavozimida faoliyat yuritgan vaqtida 8-mart –  Xalqaro xotin-qizlar kuni bayrami munosabati bilan «Yil ayoli» tanlovida «Yilning eng faol taşabbuskor ayoli» nominaciyasi ğolibasi böldi va Özbekiston Respublikasi Prezidenti SHavkat Mirziyoevdan bayram tabrigi va sovğasi topşirildi.

Bugungi kunda fakul`tet tarkibida 1.Tarix öqitiş metodikasi, 2. Geografiya öqitiş metodikasi, 3. Milliy ğoya, ma`naviyat asoslari va huquq ta`limi, 4. Ijtimoiy fanlardan iborat tört kafedra faoliyat yuritmoqda. Fakul`tetda  5 fan doktori, 26 fan kandidatlari, docentlar, 22 katta öqituvçi, 14 assistent-öqituvçilar bor bölib, umumiy fakul`tetning ilmiy darajasi 46,2% ni tashkil qiladi.

2024-2025-öquv yiliga kelib, fakul`tet professor-öqituvçilari tomonidan 20 dan ortiq monografiya, öquv-uslubiy qöllanma, 14 darslik, 35 dan ortiq ilmiy va metodik maqolalar yana 40 dan ortiq ilmiy tezislar bosmadan çiqdi

Kafedralarda öqitiladigan barça fanlar böyiça har bir öquv yilida lekciya fondlari doimiy yangilanib, institut lokal tarmoğiga joylashtirib boriladi. Tarix kafedrasining «Kerder madaniyati» nomli veb-sayti institut saytiga joylaştirilgan.

Fakul`tetda asosan:

• (60111100), (60220300)-«Tarix»,
• (60111000) «Geografiya va Ekonomika bilim asoslari»,
• (60530200)-«Geografiya»  (60112100),
• (60111100)-«Milliy ğoya, ma`naviyat asoslari va huquq ta`limi» bakalavr ta`lim yönalishlari böyiça mutaxassislar tayyorlanadi.

Fakul`tet talabalari orasida 2001-2002-öquv yilida  Ş.Qallibekova, 2002-2003-o`quv yilida F.Najimova, 2003-2004-o`quv yilida A.Abdullaev, 2017-2018-o`quv yilida A.Abdullaeva, 2018-2019-o`quv yilida M.Bazarbaev, 2019-2020-öquv yilida D.Turkmenbaeva va 2023-2024-o`quv yilida N.Muptillaevalar Navoiy nomidagi davlat stipendiya g`oliblari bo`lishdi.  2018-2019-o`quv yilida A.SHaribaev va A.Jumabaevlar Islom Karimov nomidagi davlat stipendiya g`oliblari bo`ldi. 2023-20204-o`quv yilida R.Keranova va 2024-2025-o`quv yilida  B.Eshniyazov Zaxiriddin Muxammad Bobur nomidagi davlat stipendiya ğolibi böldi. 2001-2002-o`quv yilida A.Qayipnazarov Qaraqalpog`iston Respublikasi Vazirlar Kengashi tarafidan belgilangan stipendiyani yutib oldi. Institut rektorati tamonidan tashkillashtirilgan Ajiniyoz stipendiyasiga 1999-2001-o`quv yilida N.Tleo`muratova, 2000-2001-o`quv yilida V.Seyfullaeva,  2009-2010-o`quv yilida N.Djumagel`diev, 2010-2011-o`quv yilida A.Dao`letiyarova, 2011-2012-o`quv yilida Z.Jaqsimov, 2019-2020-o`quv yilida D.Turkmenbaeva, M.Bazarbaev, 2022-2023-o`quv yilida J.Jollibaeva, 2023-2024-o`quv yilida I.Atamuratov va 2024-2025-o`quv yilida, J.Nurullaevlar loyiq ko`rilgan bo`lsa, 2022-2023-o`quv yilida N.Muptillaeva «Kasaba uyushmasi» stipendiyasi g`olib bo`ldi.

Institutning talabalar teatr studiyasi va «Quvnoqlar va zukkolar» jamoasida fakul`tet talabalari faollik bilan qatnashib 2007-yildan boshlab institut miqyosida o`tkazilgan «Quvnoqlar va zukkolar» ko`rik tanlovida fakul`tetning «Va-xa-xa» jamoasi institut bo`yicha 1-2-o`rinlarni muntazam egallab kelmoqda.

O`zbekiston Respublikasi Oliy ta`lim muassasalari orasida 2006-2007-o`quv yilida bo`lib o`tgan voleybol sport musobaqasida fakul`tetning «Tarix» mutaxassisligi bitiruvchisi N.Bekchanova Oltin medal sohibasi bo`ldi. 2007-2008-o`quv yillarida «Tarix» yo`nalishidan R.Berikbaev, «Milliy mustaqillik ğoyasi, huquq va ma`naviyat asoslari» bakalavr talim mutaxassisligidan B.Masharipovlar sportning «Kara-te» turi bo`yicha Osiyo chempionatida 1-o`rin g`oliblari bo`ldi.

2013-2014-o`quv yilida «Tarix o`qitish metodikasi» bakalavr ta`lim yo`nalishidan Xusniya Sabirova, 2014-yili  6-10-aprel` kunlari bo`lib o`tgan O`zbekiston chempionatida 3-o`rinni va 31-okt`yabr-2-noyabr` kunlari bo`lib o`tgan O`zbekiston chempionatida jamoaviy va yakka tarkibda qatnashib 2 oltin va 1 kubokni ko`lga kiritishdi. 2021-yili Namangan shaxrida sportning «Usmanov Kombat systems» turi bo`yicha kata yosh va yosh o`spirinlar orasida bo`lib o`tgan O`zbekiston chempionatida 17-18 yosh toifasida 55 kg og`irilikda tarix mutaxssisligi talabasi A.Sabirbaev faxrli 1-o`rinni egallab O`zbekiston chempioni bo`ldi. 2022-yili Fransuz boksi «Savat» turidan Kambo yo`nalishida 21-40 yosh toifasida +85kg og`irlikda 1-o`rinni egallab Qoraqalpog`iston chempioni bo`lgan bo`lsa ushbu yil 2024-yilning 6-9-mart kunlari Fransuz boksi «Savat» turining ikki «ASSO» va «KAMBO» yo`nalishlari bo`yicha Qalbaev Manas 1-o`rinni egallab O`zbekiston chempioni bo`lishga erishgan bo`lsa Davletov Sultan ham shu sport turining «ASSO» yo`nalishi bo`yicha faxrli 2-o`rinni ko`lga kiritgan bo`lsa, 2024-yil 2-5-may kunlari oralig`ida Toshkent shaxrida Fransuz boksi «Savat» turi bo`yicha jaxon ochiq chempionati musobaqalari bo`lib o`tdi unda Davletov Sultan Fransuz boksi «Savat» turining «ASSO» va «KAMBO» yo`nalishlari bo`yicha 85kg og`irilikda barcha raqiblarini engip 1-o`rinni egalladi va jaxon chempioni bo`lishga erishdi.

Tarix fakul`teti talaba yoshlari o`tgan yillar davomida ko`plagan sport musobaqalarida faol ishtirok etib faxrli o`rinlarni egallab kelishmoqda  atap aytadigan bo`lsak sportning futbol, mini futbol turlaridan 1-2-o`rinlarni, Basketbol bo`yicha (o`g`il bolalar va qizlar orasida 1-o`rinni, Belbog`li kurash bo`yicha (o`g`il bolalar va qizlar orasida) 3-o`rinni, Dzyu-do bo`yicha (o`g`il bolalar orasida) 1-o`rinni, Kurash turi bo`yicha (o`g`il bolalar orasida) 1-o`rinni,  Voleybol bo`yicha (o`g`il bolalar orasida) 3-o`rinni, Gandbol bo`yicha (o`g`il bolalar va qizlar orasida) 1-o`rinni egallab kelishmoqda. Fakul`tet talaba yoshlari va profesor-o`qituvchilarining mana shunday muvaffaqiyatlarga erishishda Jismoniy tarbiya kafedrasining o`qituvchisi Polat Qaljanovning pedagogikalik xizmatlari katta bo`ldi.

2024-2025-o`quv yilida fakul`tetda 200 nafardan ortiq qobiliyatli talabalar tanlab olinib, ular maxsus reja va ko`shimcha grafik asosida o`qitilish ishlari yo`lga qo`yilgan.

Hozirgi vaqtda faol va qobiliyatli talabalrimiz  

• «YOsh tarixchi»,
• «YOsh huquqshunos»,
• «YOsh g`oyachi»,
• «YOsh geograf» kabi fan to`garaklariga biriktirilgan.

2021-2022-o`quv yilida O`zbekiston Respublikasi OTM orasida bo`lib o`tgan «Tafakkur sinovlari» ko`rik tanlovining final bosqichida munosib qatnashib faxrli 1-o`rinni egalladi. Bundan tashqari institut miqyosida muntazam o`tkazilib «Заковат», «Zukkolar va bilimdonlar» intelekktual musobaqalarida 1-2-3-o`rinlarni muntazam ravishda eggalab kelishmoqda.     Atab aytadigan bo`lsak 2007-2010-o`quv yillarida  qatorasiga 3 yil 1-o`rinni muntazam egallgani uchun «Bilimdonlar Kubogi» Tarix fakul`teti jamoasi o`zida saqlab qoldi. Ushbu bilimdonlar jamoasi o`sha paytlardagi Qoraqalpog`istondagi 6ta oliy talim muassasalari jamoalaridan ustun kelib Qoraqalpog`iston chempioni bo`lishdi.

Tarix fakul`tetida talabalar olgan nazariy bilimlarini doimiy ravishta amaliyotda mustaxkamlab kelishmoqda. Atab aytganda 1-2-kurs talabalari o`quv dala, arxeologi yalik, etnografiyalik va ishlab chiqarish amaliyotlarini olib borsa 2-3-4-kurs talabalari 4+2 tizimi bo`yicha 4-kun oliy ta`limda va 2 kun umumiy bilim berish maktablarida pedagogikalik amaliyotlarini shtab kelishmoqda.

      Bugungi kunda fakul`tetimizda  «Tarix o`qitish metodikasi», «Geografiya  o`qitish metodikasi», «Milliy g`oya, ma`naviyat asoslari va huquq ta`limi», «Ijtimoiy fanfar» kafedralarining profesor-o`qituvchilari talabalarga zamon talabiga muvofiq ravishda sifatli bilim berib yurtimizni pedagog-kadrlar bilan  ta`minlash kabi mashshaqatli ishlarida o`zlarining samarali mehnatlarini qo`shib kelishmoqda.