Rus tili va adabiyoti kafedrasi – Ajiniyoz nomidagi Nukus davlat pedagogika instituti

	Kafedra mudiri: Turabaeva Nazira Aytmuratovna
	[icon name=»phone» class=»» unprefixed_class=»»] тел:+998 99 317 70 72
	[icon name=»envelope-o» class=»» unprefixed_class=»»] e-mail: naziraturabaeva0909gmail.com
	[icon name=»edge» class=»» unprefixed_class=»»] kafedra sayti:

Turabayeva Nazira Aytmuratovna – fillogiya fanlari nomzodi, dotsent. 1972-yil 9 sentyabrda Qoraqalpog’iston Respublikasi Nukus shahrida tug’ilgan. 1989 yilda Berdaq nomidagi QQDUga o’qishga kirdi, 1994 yilda NDPIni rus tili va adabiyoti o’qituvchisi mutaxassisligi bo’yicha imtiyozli diplom bilan tamomladi. Pedagogik faoliyatini 1994 yilda rus tili metodikasi va praktikumi kafedrasida boshlagan. 2008 yilda «O’zbek tilining qoraqalpoq tili leksikasi taraqqiyotiga ta’siri» mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1 ta o’quv qo’llanma, 4 ta o’quv-uslubiy qo’llanma, 50 dan ortiq ilmiy maqola va tezislar muallifi. Hozirda «Rus va qoraqalpoq tillarida «Vatan» konseptining ifodalanishi» mavzusida doktorlik dissertatsiyasi (DSc) ustida ish olib bormoqda. 2025 yildan rus tili va adabiyoti kafedrasi mudiri.

Asosiy kurslar:

«Hozirgi zamon rus tili tilshunoslik asoslari bilan», «Rus va qoraqalpoq tillarining qiyosiy tipologiyasi», «Tilshunoslikning madaniy aspektlari».

Ilmiy qiziqishlari: Rus va qoraqalpoq tillarini qiyosiy o’rganish

🏛 Kafedra tarixi

Rus tili va adabiyoti kafedrasi 1937 yilda To‘rtko‘l davlat o‘qituvchilar instituti (hozirgi Ajiniyoz nomidagi Nukus davlat pedagogika instituti) negizida tashkil etilgan. Kafedra tashkil etilgan kundan boshlab Qoraqalpog’iston Respublikasida rus tili va adabiyoti bo‘yicha mutaxassislar tayyorlashning muhim ilmiy-metodik markaziga aylandi.

Dastlabki professor-o‘qituvchilar tarkibi Rossiyadan kelgan yuqori malakali mutaxassislardan iborat bo’lgan. Ular orasida mashhur pedagog va olimlar G. D. Petrov, L. A. Sarajev, P. G. Gopshteyn, dotsentlar P. I. Senin va A. N. Sidorov, o‘qituvchilar T. A. Ivanova, Sedletskiy hamda boshqalar bor edi. Ularning sa’y-harakatlari bilan qisqa muddat ichida qoraqalpoq rus tili va adabiyoti maktabining asoschilari bo‘lgan yosh ilmiy-pedagogik kadrlar guruhini tayyorlashga erishildi.

Kafedra bitiruvchilari orasida O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi akademiklari M.Q. Nurmuhamedov va X. Xalilov, filologiya fanlari doktorlari va professorlar N.A. Urumbaev, E. Berdimuratov, A.U. Umarov, dotsentlar A. Jaqsiboev, A. To‘raboev va boshqalarning nomlarini keltirish mumkin. Ularning ilmiy asarlari, darsliklari va o‘quv-metodik qo‘llanmalari mintaqada rus filologiyasining rivojlanishiga sezilarli hissa qo‘shdi.

👩‍🏫 Kafedra rahbarlari (yillar bo‘yicha)

№	Familiyasi, ismi, sharifi	Ilmiy darajasi / unvoni	Rahbarlik yillari
1	L. A. Saradjev	—	1937–1950yy.
2	G. D. Petrov	professor	1958 yilgacha
3	A. Djaksybaev	dotsent	1960–1962 yy.
4	P. I. Senin	dotsent	1963–1974 yy.
5	N. A. Urumbaev	professor	1970–1980 yy.
6	A. U. Umarov	professor	1970–1980 yy.
7	A. J. Jarimbetov	—	1970–1980 yy.
8	K. M. Koshanov	professor	1990–2000 yy.
9	U. Yu. Matkurbanov	dotsent	1990–2000 yy.
10	Yu. X. Matkurbanov	dotsent	1990–2000 yy.
11	N. B. Orimbetova	dotsent	2000–2010 yy.
12	T. J. Xalmuratov	dotsent	2000–2010 yy.
13	E. N. Yeshniyazova	dotsent	2010–2018 yy.
14	A. A. Xodjaniyazova	dotsent, p.f.n.	2018–2025 yy.

👥 Professor-o‘qituvchilar tarkibi

Kafedra tarkibiga 20 dan ortiq o‘qituvchi kiradi, jumladan:
1 nafar filologiya fanlari nomzodi, professor
8 fan nomzodi (filologiya va pedagogika bo‘yicha)
5 nafar dotsent
5 katta o‘qituvchi
Assistentlar va stajorlаr.

	Koschanov Qutlimurat Moyatdinovich, filologiya fanlari nomzodi, professor. 1951-yil 21-yanvarda Kegeyli tumanida tug‘ilgan. 1974 yilda Qoraqalpoq davlat pedagogika institutini tamomlagan. Mutaxassisligi: rus tili va adabiyoti oʻqituvchisi. 1978 yilda “Rus va internatsional leksik o’zlashtirmalar qoraqalpoq tilining lug‘atini boyitish manbai sifatida” mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi. Ilmiy qiziqish doirasi – bu tillar aro o’zlashtirmalar. Oliy oʻquv yurtlari, maktab va kollejlar uchun 50 dan ortiq monografiya, darslik va oʻquv qoʻllanmalar, lug‘at Oʻzbekiston Respublikasi va xorijdagi ilmiy jurnallarda chop etilgan 250 dan ortiq ilmiy-uslubiy maqolalar muallifi. K.Koschanov “Qoraqalpog‘iston Respublikasi yoshlariga xizmat ko‘rsatgan ustozi” faxriy unvoni, O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligining faxriy yorliqlari, O‘zbekiston Respublikasi Faxriy yorlig‘i bilan taqdirlangan, O‘zbekiston Respublikasi xalq ta’limi a’lochisidir. 1989 yildan “Fan va jamiyat” ilmiy-uslubiy Oliy attestatsiya komissiyasi tahririyati aʼzosi.
	Xalmuratov Tajetdin Jumashevich, filologiya fanlari nomzodi, dotsent. 1956 yil 4 avgustda Nukus shahrida tug‘ilgan. 1980 yilda Nukus davlat universitetini tamomlagan. Mutaxassisligi: filolog, rus tili va adabiyoti oʻqituvchisi. 1994 yilda u «Hozirgi rus tilida bir hil tarkibli birlashmasiz murakkab jumlalar o’ziga xoslik va farqlar muammosi aspektida» mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi. Hozirda “Tizimli tillarda birlashmagan murakkab jumlalar” mavzusida doktorlik dissertatsiyasi ustida ishlamoqda. Xalmuratov T.J. bir necha marta institutning Faxriy yorliqlari, O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligining Faxriy yorliqlari bilan taqdirlangan (2004). Qozogʻiston Respublikasi xalq taʼlimi aʼlochisi (2005), Oʻzbekiston Respublikasi xalq taʼlimi aʼlochisi. (2008). 30 dan ortiq ilmiy va ilmiy-uslubiy ishlari mavjud.
	Еshniyazova Elmira Naurizbaevna – rus tili va adabiyoti kafedrasi dotcenti, filologiya fanlari nomzodi. 1970-yil 10-mayda Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Nukus shahrida tug‘ilgan. 1986-1991 yillarda Berdaq nomidagi Qoraqalpoq davlat universitetining rus tili va adabiyoti o‘qituvchisi mutaxassisligi bo‘yicha tahsil olgan. 1991-yildan Ajiniyoz nomidagi Nukus davlat pedagogika institutida ishlab kelmoqda. Rus tili va adabiyoti yo’nalishidagi talabalar uchun “Izuchenie tvorchestva M.Lermontova”, «Vneklassnaya rabota po literature» o’quv qollanmalar, o’quv-uslubiy qollanmalar, respublika va xorijiy jurnallarda chop etilgan 60 dan ortiq ilmiy maqolalar muallifi. Al-Farabi nomidagi Qozog’iston milliy universitetida malaka oshirish kurslarini o’tgan. Talabalarning fan tugaraklariga rahvarlik qiladi. Ilmiy matnlarni tarjima qilish bilan shug‘ullanadi. Asosiy kurslar: “Rus adabiyoti tarixi”, “Rus adabiyotini o’qitish metodikasi” Ilmiy qiziqishlari: Rus adabiyotining dolzarb muammolari va adabiyotni o’qitish metodikasi Aloqa ma’lumotlari: e.eshniyazova@mail.ru
	Dilmanov Ilya Orakbayevich – filologiya fanlari nomzodi, dotsent. U 1962-yilning 15-sentyabrida Qoraqalpog‘iston Respublikasining Kegeyli tumanida tavallud topgan. 1990-yilda Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston Milliy universitetini bitirgan. Mutaxassisligi – filolog, rus tili va adabiyoti o‘qituvchisi. 2005-yilda «Qardosh tillardan epik asarlarni tarjima qilishda milliy o‘ziga xoslikni talqin etishning o‘ziga xos xususiyatlari» mavzusidagi nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Ilmiy qiziqish doirasi rus, o‘zbek, qoraqalpoq va qozoq adabiyotlari muammolari, folklorshunoslik hamda tarjimashunoslikni o‘z ichiga oladi. 100 dan ortiq ilmiy – metosik asarlar muallifi. «Shuhrat» medali, «O‘zbekiston mustaqilligining 30 yilligi» ko‘krak nishoni, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘qorg‘i Kengesining Faxriy yorlig‘i bilan taqdirlangan. Qoraqalpog‘iston Respublikasi Xalq ta’limi a’lochisi, O‘zbekiston Jurnalistlar uyushmasi a’zosi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat boshqaruvi akademiyasini tamomlagan.
	Grigoryeva Marina Igoryevna – rus tili va adabiyoti kafedrasi katta o‘qituvchisi. 1980-yilda Nukus Davlat universitetining rus tili va adabiyoti fakultetiga o‘qishga kirdi. 1985-yilda mazkur oliy o‘quv yurtini filolog mutaxassisligi bo‘yicha imtiyozli diplom bilan tamomlagan. Rus tili va adabiyoti o‘qituvchisi. 1985-yilda universitetni tamomlagach, mehnat faoliyatini Nukus shahridagi 19-maktabda rus tili va adabiyoti o‘qituvchisi sifatida boshlagan. 1991-yilda Ajiniyoz nomidagi NDPI «Rus tili» kafedrasida o‘qituvchi bo‘lib ishlay boshladi. Grigoreva M.I.ning ilmiy va ilmiy-uslubiy maqolalari O‘zbekiston va xorij jurnallarida chop etilgan. Xorijiy konferensiyalarda ma’ruzalar bilan faol ishtirok etadi. Filologiya oliy o‘quv yurtlari bakalavr talabalari uchun «Rus tilini o‘qitish metodikasi» nomli o‘quv-uslubiy qo‘llanma muallifi. Toshkent «Yetakchi nashriyoti.» Xorijda malaka oshirish kurslarida qatnashdi: Sankt-Peterburg akademiyasi diplomdan keyingi pedagogik ta’lim; Al-Forobiy nomidagi Qozog‘iston milliy universitetining malaka oshirish va qo‘shimcha ta’lim instituti. Grigoreva M.I. Respublika maktab olimpiadasida komissiya raisi va a’zosi sifatida ishtirok etmoqda. Asosiy kurslar: «Istoriya russkogo yazika,» «Metodika prepodavaniya russkogo yazika i literaturi,» «Mejdunarodnoye otsenochnoye issledovaniye.» 2024-yilda Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘qorg‘i Kengesi Prezidiumining «Vatan fidoyisi» ko‘krak nishoni bilan taqdirlangan. Ilmiy qiziqishlari: Rus tili va adabiyotini o‘qitish metodikasi. Innovatsion ta’lim texnologiyalari. Kontakt ma’lumotlari: mgrigoreva.63@mail.ru
	Tursinova Madina Muxanbetjanovna – Ajiniyoz nomidagi Nukus davlat pedagogika instituti rus tili va adabiyoti kafedrasi assistenti. 1968 yil 19-noyabrda RSFSR, Rostov viloyati, Taganrog shahrida tug’ilgan 1986 yildan 1991 yilgacha Shevchenko nomidagi KDUda oʻqigan va uni imtiyozli diplom bilan tamomlagan. Ixtisosligi:filologiya, rus tili va adabiyoti o’qituvchisi. 1993 yildan Ajiniyoz nomidagi Nukus davlat pedagogika institutining rus tili va adabiyoti kafedrasida ishlab kelmoqda. “Rus tili” darsligi hamda respublika va xorijiy jurnallarda chop etilgan 30 dan ortiq ilmiy maqolalar muallifi.
	Abdullaeva Roza Abdullaevna – rus tili va adabiyoti kafedrasi o‘qituvchisi. 1969-yil 16-fevralda Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Nukus shahrida tug‘ilgan. 1986-1992 yillarda Berdaq nomidagi Qoraqalpoq davlat universitetining rus tili va adabiyoti o‘qituvchisi mutaxassisligi bo‘yicha tahsil olgan. 1992-yildan Ajiniyoz nomidagi Nukus davlat pedagogika institutining rus tili va adabiyoti kafedrasida ishlab kelmoqda. Fakultetlararo yo’nalishidagi talabalar uchun “Rus tili” darsligi hamda respublika va xorijiy jurnallarda chop etilgan 40 dan ortiq ilmiy maqolalar muallifi. C1 RKI xalqaro sertifikatiga ega. Har yili Respublika maktab olimpiadasida komissiya raisi va a’zosi sifatida qatnashadi. Ilmiy va badiiy matnlarni tarjima qilish bilan shug‘ullanadi. Asosiy kurslar: “Rus tili praktikumi”, “Rus tili” (fakultetlararo). Ilmiy qiziqishlari: Rus tilini o’qitish metodikasi Aloqa ma’lumotlari: r.abdullaevna@mail.ru rozaabdullaeva2025@gmail.com
	Tolegenova Gulayim Jangabergenovna – rus tili va adabiyoti kafedrasi katta o‘qituvchisi. 1969 yil 04 iyunda Qoraqalpog‘iston Respublikasi Nukus shahrida tug‘ilgan. 1986-11991 yillarda T.G. Shevchenko nomidagi Nukus davlat universitetini tugatgan. U «Rus tili» darsligi, 10 dan ortiq o‘quv-metodik qo‘llanma va ishlanmalar, 50 dan ortiq maqola va tezislar muallifi. Respublika maktablararo fan olimpiadalarida Hay’at komissiyasi boshlig‘i, a’zosi sifatida faol ishtirok etgan. Ilmiy va badiy matnlarni tarjima qilish bilan shug‘ullanadi. Ingliz tili buyicha B2 sertifikatiga ega. Asosiy o‘qitadigan kurslari: Mejdunarodnoye otsenochnoye issledovaniye Praktikum literaturi narodov SNG Russkiy yazik (mejfak) Aloqa uchun ma’lumotlar: tolegenovagj-1234@umail.uz (19851975) gulayim_tolegenova@gmail.com Telefon: +998 93 367 4944
	Genjebayeva Gulbaxar Kurbanbayevna – rus tili va adabiyoti kafedrasi katta o‘qituvchisi. 1970-yil 27-aprelda Qoraqalpog‘iston Respublikasi Nukus shahrida tug‘ilgan. 1988-1993-yillarda Moskva pedagogika davlat universitetida «Milliy maktabda rus tili va adabiyoti» mutaxassisligi bo‘yicha tahsil olgan. O‘qishni tugatgandan so‘ng rus tili va adabiyoti o‘qituvchisi malakasini oldi. 1993-yildan buyon Ajiniyoz nomidagi Nukus davlat pedagogika institutining rus tili va adabiyoti kafedrasida ishlab kelmoqda. Filologiya fakultetlari talabalari uchun mo‘ljallangan «Rus tilini o‘qitish metodikasi» o‘quv qo‘llanmasi muallifi. Respublika miqyosidagi ilmiy-nazariy anjumanlar, simpozium va seminarlarda faol ishtirok etadi. 35 dan ortiq ilmiy va uslubiy ishlar, jumladan, maqola va tezislar chop etilgan. Hozirda «Russkiy mir» jamg‘armasi ko‘magida «1941-1945-yillardagi Ulug‘ Vatan urushi tarixiy haqiqati va uning buzilishiga qarshi faktik materiallar hamda rus va qoraqalpoq shoirlarining badiiy asarlari orqali kurash» ilmiy loyihasi bilan shug‘ullanmoqda. O‘qitiladigan fanlar: Badiiy matn tahlili, Rus tili stilistikasi, O‘qituvchining nutq madaniyati, Rus tilini chet tili sifatida o‘qitish metodikasi. Ilmiy qiziqishlari: Tilshunoslik, Rus tilini chet tili sifatida o‘qitish metodikasi. Murojaat uchun telefon: +998913865095 e-mail: ggenjebaeva70@mail.ru
	Koshanova Gulbahar Kutlumuratovna – rus tili va adabiyoti kafedrasi katta o’qituvchi. 1970 yil 20 iyunda Qoraqalpog’iston Respublikasining Nukus tumanida tug’ilgan. 1987 yilda Nukus shahridagi 21-sonli o’rta maktabni tamomlab, 1987 yilda T.G. Shevchenko nomidagi KDUning rus tili va adabiyoti fakultetiga o’qishga kirdi. Universitetni 1992 yilda tamomlaganidan so’ng, 1992-1996 yillarda Ajiniyaz nomidagi NDIni «Pedagogika va psixologiya» kafedrasining stajyor-o’qituvchisi sifatida ishladi. 1996 yildan 2022 yilgacha «Rus tili va adabiyoti» kafedrasida assistent-o’qituvchi sifatida ishladi. 2022 yildan bugungacha «Rus tili va adabiyoti» kafedrasida katta o’qituvchi sifatida faoliyat yuritmoqda. Hozirgi kunda u «Pedagogika» kafedrasining ilmiy izlanuvchisi bo’lib, «Oliy ta’lim muassasalari talabalarning o’qish faoliyatini rag’batlantirish mexanizmi» mavzusida doktorlik (PhD) dissertatsiyasi ustida ishlamoqda. Koshanova Gulbahar Kutlumuratovna xalqaro va respublika ilmiy konferentsiyalarida ma’ruzalar va chiqishlar bilan faol ishtirok etgan. Uning 50 dan ortiq ilmiy asarlari: o’quv kitoblari, o’quv qo’llanmalari va o’rta maktab, litsey, kollejlarga va oliygohlarga mo’ljallangan ishlar, VAK tizimida va chet jurnallarida ilmiy maqolalar va tezislari mavjud. Asosiy kurslari: «Hozirgi rus tili va tilshunoslik asoslari», «Rus tili» (fakultetlararo). Ilmiy qiziqishlari: Hozirgi rus tili. Aloqada ma’lumotlari: koshanovagulbahar@gmail.com
	Ruslan Dospanov – Nukus davlat pedagogika instituti rus tili va adabiyoti kafedrasi katta oʻqituvchisi, tarjimon, “RUSLAN PEREVOD” MChJ tarjimonlik kompaniyasi asoschisi va direktori. 1997 yilda N.K.Krupskaya nomidagi Gorlovka davlat chet tillar pedagogika institutining chet va rus tillari fakultetini tamomlagan. 1997-1999-yillarda “Ingliz tili va adabiyoti” kafedrasi assistenti, 2007-2009-yillarda Nukus davlat pedagogika instituti rektori yordamchisi lavozimlarida ishlagan. 2008-yilda Xalqaro Fulbrayt jamg‘armasi orqali AQShning Nyu-York universitetining yozgi maktabida “Amerika sivilizatsiyasini o‘rganish” dasturi bo‘yicha tahsil oldi. 2013-yilda Latviya universitetining ta’lim fakultetida “Ta’limni boshqarish” mutaxassisligi bo‘yicha ilmiy stajirovkani tamomlagan. Qori Niyoziy nomidagi Milliy pedagogika universiteti QQ filialining bepul abituriyenti. Bir qator o‘quv qo‘llanmalari va 30 dan ortiq ilmiy maqolalari mavjud. 2024-yilda 13.00.07 – “Ta’limni boshqarish” mutaxassisligi bo‘yicha dissertatsiya tadqiqoti natijalari asosida monografiya chop ettirdi. Bir necha tilda gapiradi. Ilmiy qiziqishlari: Ta’limni boshqarish, tarjimashunoslik, rus va ingliz tillarining qiyosiy tipologiyasi, onomastika, rus va ingliz tillari sintaksisi, 19-asr rus adabiyoti. O’qitiladigan kurslar: Tarjima nazariyasi va amaliyoti, Rus tili sintaksisining qiyinchiliklari, Rus tilining amaliy kursi, 19-asr – 20-asrning birinchi yarmidagi rus adabiyoti. Bog’lanish uchun ma’lumotlar: tel.: +998 91 305 73 55 Elektron pochta: assistant-rector@rambler.ru
	Zarimbetov Abdikamal Abdiganiyevich – rus tili va adabiyoti kafedrasi assistant o‘qituvchisi. 1988 yil 9 iyunda Qoraqalpog‘iston Respublikasi Nukus shahrida tug‘ilgan. 2010-2014 yillarda Ajiniyoz nomidagi NDPIning rus tili va adabiyoti yo‘nalishida tahsil olgan. 2014-2016-yillarda Berdaq nomidagi QQDUda «Lingvistika: rus tili» mutaxassisligi bo‘yicha tahsil olgan. 2016-yil sentyabr oyidan beri Ajiniyoz nomidagi NDPI rus tili va adabiyoti kafedrasida ishlaydi. Xorijiy va respublika ilmiy nashrlarida 20 dan ortiq ilmiy maqolalar muallifi. Har yili xalqaro va respublika ilmiy anjumanlarida ma’ruzalar bilan ishtirok etadi. PhD dissertatsiyasini himoya qilish uchun tadqiqot ishi yozmoqda. Asosiy kurslar: «Hozirgi rus tili. Sintaksis,» «Rus va ona tillarining qiyosiy tipologiyasi.» Ilmiy qiziqishlari: Tilshunoslik sohasida chog‘ishtirma tadqiqot. Murojaat uchun: kamal_12@mail.ru kamalzarimbetov@gmail.com
	Shamshetova Yulduz Maxamatdinovna – rus tili va adabiyoti kafedrasi katta o‘qituvchisi, filologiya fanlari falsafa doktori (PhD). 1991-yil 7-iyulda Nukus shahrida tug‘ilgan. 2012-yilda Berdaq nomidagi Qoraqalpoq davlat universitetini tamomlagan. Mutaxassisligi – «Rus tili tilshunosligi». 2024-yilda “Rus va qoraqalpoq tillarida anglitsizmlar (1991-2023 yillardagi OAV materiallari asosida)” mavzusida filologiya fanlari doktori (PhD) dissertatsiyasini himoya qilgan. Yu.M. Shamshetova bir necha bor institutning Faxriy yorliqlari bilan taqdirlangan. Uning 30 dan ortiq ilmiy, ilmiy va uslubiy ishlari mavjud.
	Dauletbaev Mirmuxammed Po’latbaevich – rus tili va adabiyoti kafedrasi assistant o ‘qituvchisi. 1996 yilda Nukus shahrida tug’ilgan. 2019-yilda Ajiniyoz NDPI chet tillar fakulteti rus tili va adabiyoti fakultetini tamomlagan. 2021 yilda Berdaq nomidagi KDU magistraturasining tilshunoslik – rus tili yonalishini tamomlagan. 2021 yildan “Rus tili va adabiyoti” kafedrasida o‘qituvchi assistenti lavozimida ishlab kelmoqda. U o’ndan ortiq nashrlarni nashr etgan. Har yili xalqaro konferensiyalarda qatnashadi. Quyidagi fanlardan dars beradi: «SRYA. Sintaksis», «Sintaksisning qiyin savollari». C1 TRKI sertifikatiga ega. 2024 yilda Dauletbaev M.P. “Yilning eng faol kuratori” nominatsiyasida rektor tomonidan sertifikat bilan taqdirlandi. Hozirda “Qoraqalpoq va rus tillarida mavhum otlarning tipologiyasi va leksikografik tavsifi” mavzusida ilmiy ish olib bormoqda.
	Mubаrakov Musa Baxadirovich – rus tili va adabiyoti kafedrasi stajyori. 1996 yil 1-iyunda Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Nukus shahrida tug‘ilgan. 2018-2022 yillarda Ajiniyoz nomidagi Nukus davlat pedagogika institutida rus tili va adabiyoti oʻqituvchisi mutaxassisligi boʻyicha tahsil olgan. 2021-2022 o‘quv yili uchun Davlat Prezident stipendiyasi sohibi 2022-2024 yillarda Ajiniyoz nomidagi Nukus davlat pedagogika institutining filologiya va rus tili va adabiyoti oʻqituvchisi mutaxassisligi boʻyicha magistratura boʻlimida tahsil olgan. 2023 yildan Ajiniyoz nomidagi Nukus davlat pedagogika institutining rus tili va adabiyoti kafedrasida ishlab kelmoqda. Respublika va xorijiy jurnallarda 16 dan ortiq ilmiy maqolalar muallifi. Ingliz tilida CEFR MULTILEVEL B2 sertifikatiga ega. Asosiy kurslar: Rus adabiyoti tarixi, Chet el adabiyoti tarixi, O’lkashunoslik, Rus tili va adabiyoti o’qitish metodikasi. Ilmiy qiziqishlari: Rus adabiyoti tarixi. Rus tili va adabiyoti o’qitish metodikasi Aloqa ma’lumotlari: Mubarakov0696@mail.ru, mubarakov874@gmail.com
	Mambetov Serdar Axmedovich – Ajiniyoz NSPI rus tili va adabiyoti kafedrasi stajyori. 1998-yil 7-fevralda Nukus shahrida tug‘ilgan. 2023-yilda Berdaq nomidagi KDU Magistratura bo‘limini tamomlagan. Mutaxassisligi – filolog, rus tili va adabiyoti o’qituvchisi. 10 dan ortiq ilmiy ishlari bor. Turli ilmiy anjumanlar ishtirokchisi. 2024-yildan “Rus va qoraqalpoq tillaridagi sifatlarning tarkibiy va semantik xususiyatlarini qiyosiy tahlil qilish” mavzusidagi dissertatsiya ustida ishlay boshladi.
	Jangabayeva Gulbahar Temirlyanovna — rus tili va adabiyoti kafedrasida stajyori. 1990 yil 5 aprel kuni Qoraqalpog‘iston Respublikasida tug‘ilgan. 2014 yilda Berdaq nomidagi Qoraqalpoq davlat universitetini «Filolog. Rus tili va adabiyoti» yo‘nalishi bo‘yicha tamomlagan. 2015 yildan 2025 yilgacha 29-sonli umumta’lim maktabida rus tili va adabiyoti o‘qituvchisi bo‘lib ishlagan. 2025 yilda Ajiniyoz nomidagi Nukus davlat pedagogika instituti magistratura bosqichini tamomlagan. 2025 yildan boshlab rus tili va adabiyoti kafedrasida stajyor-o‘qituvchi lavozimida faoliyat olib bormoqda. Ingliz tili bo‘yicha B2 darajasidagi xalqaro sertifikatga ega. Til konseptlari va metaforalarning qiyosiy tahliliga bag‘ishlangan ilmiy maqolalar muallifi. Ilmiy konferensiyalar va seminarlar ishtirokchisi. Ilmiy qiziqishlari: qiyosiy lingvistika, til konseptlari, madaniyatlararo kommunikatsiya.
	Abadanov Timur Rasbergenovich — Ajiniyoz nomidagi Nukus davlat pedagogika instituti rus tili va adabiyoti kafedrasi stajyori. 1997-yil 7-avgustda Qoraqalpog‘iston Respublikasi Nukus shahrida tug‘ilgan. 2017-2021-yillarda Berdaq nomidagi Qoraqalpoq davlat universitetining “Filolog, tilshunos” mutaxassisligi bo‘yicha tahsil olgan. 2022-2024 yillarda shu universitetning magistratura yo‘nalishida o‘qishni davom ettirgan. Respublika va xorijiy nashrlarda chop etilgan qator ilmiy maqolalar muallifi. Ingliz tilida xalqaro B2 darajadagi sertifikatga ega. Ilmiy konferensiyalarda faol ishtirok etadi, ingliz va rus tillaridan matnlarni tarjima qiladi, zamonaviy adabiy tanqid masalalari, badiiy matnlarni qiyosiy tahlil qilish va adabiyot o‘qitish metodikasi bilan qiziqadi. Nolingvistik fakultetlarda darslar olib boradi, rus tili va adabiyoti kafedrasi tadbirlarini tashkil etishda qatnashadi.

🎓 Ta’lim yo‘nalishlari

Kafedra quyidagi bakalavriat dasturlari bo‘yicha talabalarni tayyorlaydi:

Ta’lim yo’nalishi: 60111500 – Ona tili va adabiyoti (rus tili va adabiyoti) Ta’lim yo’nalishi: 60111700 – O’zga tilli guruhlarda rus tili

O‘qitish har bir yo‘nalish bo‘yicha 1-4 kurslarda olib boriladi. Talabalar tilshunoslik va adabiyotshunoslik sohasidagi fanlarni o‘rganadilar, shuningdek, mintaqa maktablarida pedagogik amaliyotni o‘taydilar.

🎓 Magistratura

Kafedrada quyidagi yo‘nalish bo‘yicha magistratura bo’limi faoliyat ko‘rsatadi:

70111501 – Rus tili va adabiyoti

Magistrantlar rus tili va adabiyoti bo’yicha ilmiy-tadqiqot faoliyatini olib borish, hozirgi tilshunoslik, adabiyotshunoslik nazariyalari, o‘qitish metodikasini chuqur o‘rganadilar.

🔬 Ilmiy-tadqiqot faoliyati

Rus tili va adabiyoti kafedrasi zamonaviy filologiyaning dolzarb yo‘nalishlari bo‘yicha faol ilmiy-tadqiqot ishlarini olib bormoqda. Tadqiqotlar Qoraqalpog‘istonning ko‘p millatli muhitida rus tili, adabiyoti, o‘qitish metodikasi va madaniyatlararo muloqot bilan bog‘liq keng qamrovli masalalarni o‘z ichiga oladi.

🔎 Asosiy ilmiy yo‘nalishlar:

Hozirgi tilshunoslik va adabiyotshunoslik muammolari
Rus va qoraqalpoq tillarini qiyosiy o‘rganish
Rus tili va adabiyotini o‘qitishning zamonaviy usullari

Kafedra o‘qituvchilari muntazam ravishda xalqaro, respublika va mintaqaviy ilmiy anjumanlarda ishtirok etadi, O‘zbekiston va boshqa mamlakatlarning ilmiy jurnallarida maqolalar e’lon qiladi, o‘quv qo‘llanmalar, uslubiy tavsiyalar va monografiyalar nashr etadi.

📚 Ilmiy to‘garaklar

Kafedrada ikkita talabalar ilmiy birlashmasi faoliyat olib bormoqda:

«Adabiyotni o‘qitish metodikasi»
«Ifodali o‘qish va teatr san’ati to‘garagi»

Ushbu to‘garaklar talabalarning ilmiy-tadqiqot ko‘nikmalarini rivojlantirish, kasbiy malakalarini shakllantirish hamda ularning tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlashga xizmat qiladi.

🌍 Xalqaro hamkorlik

Rus tili va adabiyoti kafedrasi yaqin hamda uzoq xorijdagi yetakchi universitetlar bilan xalqaro aloqalarni faol rivojlantirib kelmoqda. Kafedra o‘qituvchilar va talabalarning akademik mobilligini ta’minlamoqda, shuningdek, xalqaro ilmiy loyihalar, grantlar va ta’lim tashabbuslarida ishtirok etmoqda.

🌐 Hamkor OTMlar

Kafedra xalqaro akademik reytinglarda eng yaxshi deb tan olingan universitetlar bilan hamkorlik olib boradi. Ular qatoriga quyidagilar kiradi:

Moskva davlat pedagogika universiteti (Rossiya)
Rossiya xalqlar do‘stligi universiteti (Rossiya)
Al-Forobiy nomidagi Qozog’iston milliy universiteti (Qozog’iston)
L. N. Gumilyov nomidagi Yevrosiyo milliy universiteti (Qozog’iston)
Abay nomidagi Qozog’iston milliy pedagogika universiteti (Qozog’iston)
Novosibirsk davlat texnika universiteti (Rossiya)
P. P. Semyonov-Tyan-Shanskiy nomidagi Lipetsk davlat pedagogika universiteti (Rossiya)
A. I. Gerzen nomidagi Rossiya davlat pedagogika universiteti (Rossiya)
Volgograd ijtimoiy-pedagogik universiteti (Rossiya)

📌 Loyihalarda ishtirok etish

📘 «Novosibirsk – Nukus» loyihasi

Loyiha NGTU NETI (Rossiya) bilan hamkorlikda «Postsovet makonda rus tili» tashabbusi doirasida amalga oshirildi. Natijada «Til, madaniyat va ta’lim» nomli jamoaviy monografiya nashr etildi. 20 dan ortiq ishtirokchi malaka oshirish kurslarini muvaffaqiyatli tamomladi.

🌱 P. P. Semyonov-Tyanshanskiy nomidagi LDPU bilan loyihalar (Rossiya)

Kafedra quyidagi loyihalarda ishtirok etmoqda:

«Madaniyatga sho‘ng‘ish – tilni tushunishga qo‘yilgan qadam»
«She’riyat uchun yaratilgan til…» – MDH va Yevropaning 25 ta mamlakatidan hamkorlar (jumladan, Fransiya, INALCO, «Istok» uyushmasi va boshqalar) ishtirokida

✈️ Akademik mobillik

Kafedra quyidagi dasturlar doirasida akademik almashuvlarni faol ravishda rivojlantirib kelmoqda:

Drezden texnika universiteti (Germaniya) bilan Erasmus + KA171 dasturi
- O ‘qituvchilar chet elda malaka oshiradi va dars o‘tadi
- Chet ellik talabalar kafedrada ta’lim oladi hamda madaniy loyihalarda qatnashadi

2024–2025 o‘quv yilida kafedra talabalari L.N. Gumilyov nomidagi Evrosiyo Milliy universiteti (Qozog’iston) talabalar harakatchanligi doirasida.

🎓 Malaka oshirish

Kafedra o‘qituvchilari muntazam ravishda chet el oliy ta’lim muassasalarida malaka oshirish kurslaridan o‘tib turadilar:

Qozon federal universiteti (Rossiya)
Al-Forobiy nomidagi Qozog‘iston milliy universiteti (Qozog‘iston)
M.Avezov nomidagi Janubiy Qozog‘iston universiteti (Qozog‘iston)

🎓 O‘quv faoliyati

Rus tili va adabiyoti kafedrasi bakalavriat hamda magistratura talabalariga quyidagi yo‘nalishlar bo‘yicha fanlar o‘qitilishini taminlaydi:

60111500 — Ona tili va adabiyot (rus tili va adabiyoti)
60111700 — O‘zga tilli guruhlarda rus tilini o‘qitish
70111501 — Rus tili va adabiyoti (magistratura)

O‘qitish jarayoni talabalarda tilshunoslik va adabiyotshunoslik kompetenciyasini, metodik ko‘nikmalarni, shuningdek, muloqot va tadqiqot qobiliyatlarini rivojlantirishga qaratilgan. Fanlararo bog‘liqlikka, qiyosiy tahlil va pedagogik amaliyotga alohida e’tibor beriladi.

📚 Fanlar ro‘yxati

Bakalavr bosqichi uchun:

Hozirgi rus tili
Rus tili bo‘yicha amaliyot
Rus tili propedevtik kursi
Rus tilini o‘qitish metodikasi
Rus tili tarixi va dialektologiyasi
Umumiy tilshunoslik
Tilshunoslik asoslari
Onomastika
Uslubshunoslik va nutq madaniyati
Sintaksis va punktuatsiyaning murakkab masalalari
Rus tili darslarida grammatik tahlil
Rus va ona tillarining qiyosiy tipologiyasi
Mamlakatshunoslik
Adabiyotshunoslik asoslari
Rus adabiyoti tarixi
Bolalar adabiyoti
Jahon adabiyoti tarixi
Rus adabiyoti propedevtikasi
Rus adabiyotini o‘qitish metodikasi
Hozirgi adabiy jarayon
Badiiy asarni tahlil qilish va ifodali o‘qish
Ifodali o‘qish amaliyoti
Rus tili (filologik bo‘lmagan mutaxassisliklar uchun)
Ona tili va bolalar adabiyoti (filologik bo‘lmagan mutaxassisliklar uchun)
O‘qituvchining nutq madaniyati (filologik bo‘lmagan mutaxassisliklar uchun)

Magistratura uchun:

XX asr oxiri – XXI asr boshidagi adabiy yo‘nalishlar
Epik asarlar tahlilining nazariyasi va amaliyoti
Adabiyotshunoslik nazariyasi va adabiy tanqid
Ona tilining morfonologiyasi
Onomastikaning dolzarb masalalari
Tilshunoslikning madaniyatshunoslik jihatlari
Ixtisoslashtirilgan fanlarni o‘qitish metodikasi
Jahondagi adabiy jarayon

🏅 Auditoriyadan tashqari faoliyat va yutuqlar

🎓 Talabalarning tanlov va loyihalarda ishtirok etishi

Rus tili va adabiyoti kafedrasi talabalari xalqaro va respublika miqyosidagi tanlovlar, ilmiy anjumanlar, olimpiadalar hamda ijodiy loyihalarda faol qatnashmoqda. Ularning ko‘pchiligi g‘olib va stipendiya sohibi bo‘lib, institutni turli platformalarda munosib tarzda taqdim etmoqda

📌 Yorqin yutuqlar:

Kadrekov Shorasul, 3-kurs talabasi «Очей очарованье: русский язык как средство изображения природной красоты России» nomli Xalqaro tanlov (Nijniy Tagil shahri, 2021-yil) finalida 1-o‘rinni egalladi.
Mubarakov Musa, 4-kurs talabasi: – PTScience xalqaro ilmiy ishlar tanlovining I darajali sovrindori (Moskva, 2020-yil)

– EduOn-ta’lim granti respublika tanlovi g‘olibi

– «Ilm-fan sohasidagi eng faol novator talaba» nominatsiyasi bo‘yicha «2020-yil talabasi» unvoni sohibi

– «Madaniyatga sho‘ng‘ish – tilni tushunishga qadam» va «She’riyat uchun yaratilgan til…» xalqaro loyihalari ishtirokchisi.

🏅 Seytjanova Gulnur va Saparimbetova Nargiza respublika olimpiadalari hamda sport musobaqalarining sovrindorlari bo‘lishdi.

🏫 Maktablar bilan hamkorlik

Kafedra mintaqadagi umumta’lim muassasalari bilan faol aloqada bo‘lib kelmoqda. So‘nggi yillar davomida Nukus shahridagi 31-sonli o‘rta maktab bilan hamkorlikdagi loyiha muvaffaqiyatli amalga oshirilmoqda. Kafedraning mas’ul koordinatori sifatida dotsent E. N. Yeshniyazova faoliyat yuritmoqda.

Hamkorlik shakllari quyidagilarni o‘z ichiga oladi:

ochiq darslar va mahorat darslarini o‘tkazish
seminarlar va mavzuli tadbirlarni tashkil etish
talabalar uchun pedagogik amaliyot uyushtirish

📖 Noshirlik faoliyati

Kafedra o‘qituvchilari har yili O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan tavsiya etilgan darsliklar, monografiyalar va o‘quv-uslubiy qo‘llanmalar nashr etadilar.

Mualliflar orasida A.A. Xojaniyozova, E.N. Yeshniyozova, N.A. To‘raboyeva, S.A. Elmuratova, G.K. Genjebayeva, M.I. Grigoryeva, Yu.M. Shamshetova va boshqalar bor.

Quyidagilar chop etilgan:

3 ta monografiya
1 ta darslik
20 dan ortiq o‘quv-metodik qo‘llanma
100 dan ziyod ilmiy va ilmiy-ommabop maqola